انویدیا از اپل پیشی گرفت و به بزرگ‌ترین مشتری TSMC تبدیل شد

شرکت انویدیا به‌صورت رسمی جایگاه اپل را به‌عنوان بزرگ‌ترین مشتری تراشه شرکت TSMC تصاحب کرده است؛ اتفاقی که نتیجه توسعه بی‌وقفه زیرساخت‌های هوش مصنوعی توسط این شرکت و افزایش تقاضایی بی‌سابقه برای تراشه‌ها به شمار می‌رود.

در حال حاضر انویدیا بیش از 19% از کل درآمد TSMC را به خود اختصاص داده و انتظار می‌رود این همکاری در ادامه مسیر عمیق‌تر نیز شود. شرکت TSMC طی سال‌های اخیر به کانون اصلی تأمین نیمه‌هادی برای تولیدکنندگان بدون کارخانه (fabless) در جهان تبدیل شده و این غول تراشه‌سازی به‌تنهایی بخش عمده‌ای از توان پردازشی هوش مصنوعی جهان را که بر پایه قانون مور شکل گرفته، فراهم کرده است.

انویدیا با موج هوش مصنوعی صدرنشین شد

در میان مشتریان TSMC، اپل برای چندین سال متوالی در صدر فهرست قرار داشت؛ جایگاهی که به دلیل تلاش مستمر این شرکت مستقر در کوپرتینو برای استفاده از پیشرفته‌ترین فناوری‌های نیمه‌هادی در تراشه‌های سری A و سری M به دست آمده بود. با این حال، هم‌زمان با موج گسترده سرمایه‌گذاری و هیجان جهانی پیرامون هوش مصنوعی، انویدیا با ایجاد تقاضایی عظیم برای تراشه‌ها، معادلات بازار را تغییر داد؛ به‌گونه‌ای که تنها طی چند سال، اپل جایگاه نخست خود را در میان مشتریان TSMC از دست داد.

بر اساس اعلام دن نیستد (Dan Nystedt)، تحلیلگر برجسته زنجیره تأمین، انویدیا در سال 2025 بیش از 19% از درآمد TSMC را به خود اختصاص داده و رقم خرید آن به 23.4 میلیارد دلار رسیده است؛ عددی که تقریباً دو برابر سهم این شرکت در سال 2024 محسوب می‌شود. پیش از این دوره، اپل به دلیل همکاری نزدیک با TSMC در توسعه سیستم-روی-چیپ (SoC) و مدیریت زنجیره تأمین، برای چندین سال در صدر قرار داشت. نقش کلیدی TSMC در تولید تراشه‌های پیشرفته باعث شد انویدیا بتواند سهم بازار خود را تقریباً در تمامی محصولات مرتبط با هوش مصنوعی، چه در بخش فرانت‌اند و چه در بخش بک‌اند نیمه‌هادی، به‌طور قابل‌توجهی افزایش دهد.

نکته جالب توجه آن است که جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، در سال 2015 و در زمانی که شرکت هنوز در مقیاس امروزی قرار نداشت، به موریس چانگ وعده داده بود که انویدیا روزی به بزرگ‌ترین مشتری TSMC تبدیل خواهد شد. هر زمان که مدیرعامل انویدیا به تایوان سفر می‌کند، به‌صراحت بر اهمیت زنجیره تأمین TSMC در توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی تأکید می‌کند و حتی اذعان داشته که بدون TSMC، اساساً انویدیایی وجود نداشت. این رابطه عمیق و ریشه‌دار با غول تراشه‌سازی تایوانی، مزیتی رقابتی در اختیار انویدیا قرار داده که سایر رقبا از آن بی‌بهره‌اند.

در ادامه مسیر، پیش‌بینی می‌شود سهم انویدیا در درآمد TSMC باز هم افزایش پیدا کند؛ زیرا این شرکت احتمالاً در نسل‌های آینده محصولات خود به گره‌های پیشرفته‌تری متکی خواهد بود. معماری Vera Rubin در حال حاضر بر فرآیند 3 نانومتری شرکت TSMC و مشتقات آن استوار است، در حالی که انتظار می‌رود Rubin Ultra به سمت فناوری N2 یا همان 2 نانومتری حرکت کند. علاوه بر این، نسل بعدی با نام Feynman قرار است از فناوری A16 یا 1.6 نانومتر بهره ببرد و هم‌زمان بخش بسته‌بندی پیشرفته نیز شاهد یکپارچگی گسترده‌تری در محصولات انویدیا خواهد بود.

تردیدی وجود ندارد که زنجیره تأمین فعلی هوش مصنوعی برای تأمین نیازهای تراشه‌ای خود به یک بازیگر کلیدی وابسته است و آن هم کسی نیست جز TSMC. اگرچه این غول تایوانی صنعت نیمه‌هادی تاکنون توانسته انتظارات را برآورده کند و ظرفیت تولید خود را متناسب با رشد تقاضا افزایش دهد، در سطح جهانی از آن به‌عنوان یک «گلوگاه راهبردی» نیز یاد می‌شود؛ جایگاهی که تحت تأثیر محدودیت‌های ژئوپلیتیکی و تنش‌های سیاسی قرار دارد. در آینده مشاهده روند تکامل همکاری میان انویدیا و TSMC بسیار قابل‌توجه خواهد بود، زیرا پیش‌بینی می‌شود روند توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی با شدتی به‌مراتب تهاجمی‌تر ادامه پیدا کند.